Hanna Szczypińska - wybitna artystka

Urodziła się w 1929 roku, ukończyła w 1954 studia w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (pracownia prof. T. Kulisiewicza) a doktorat uzyskała w 1957 roku. Dwudziestego siódmego stycznia 2010 roku minęła trzecia rocznica jej śmierci. Uprawiała malarstwo (technika olejna, temperowa, malarstwo ścienne, sgrafitto), grafikę (techniki metalowe, drzeworyt, litografia) i rysunek (ilustracje książkowe). Zajmowała się też publicystyką. Inspiracje czerpała głównie ze sztuki wczesnego gotyku oraz z polskiej sztuki ludowej, w której kolor wywodzi się z tradycji ludowej, stroju ludowego, zwyczaju malowania chat, ścian czy odpustowych obrazków. Wystawiała w kraju i zagranicą, między innymi w Londynie (1958), Budapeszcie, Wiedniu (1959), w Krakowie (1960, 1962, 1964), Sztokholmie, Rotterdamie, Haarlemie (1967), w Ferrarze i Modenie, w Chinach i Korei (1960). Miała też pokazy indywidualne w Warszawie (1958) i Paryżu (1960). Była laureatką wielu nagród.

Współpracując z architektami, tworzyła wystroje wnętrz sakralnych, biorąc pod uwagę przede wszystkim ich funkcje liturgiczne, dostosowując wnętrza kościołów do posoborowej liturgii. Wykonywała różne obiekty, takie jak obrazy, tabernakula, fragmenty nastaw ołtarzowych. Malowała też sceny ze Starego i Nowego Testamentu na tynku lub bezpośrednio na ścianach z cegieł.

Najwspanialszymi i najliczniejszymi jej dziełami są witraże. Techniki ich wykonywania nauczyła się dopiero po ukończeniu studiów, od majstrów, z którymi współpracowała. Wolała pracować w kościołach budowanych współcześnie, o śmiałych i nowoczesnych rozwiązaniach konstrukcyjnych. Dążyła do jasności przekazu, znaku i symbolu – jej zdaniem, każda przedstawiana scena powinna w jednoznaczny sposób przekazać w najprostszej formie to, o co w niej chodzi. Dzieła jej urzekają pięknem, prostotą i bogatą treścią teologiczną, były bowiem projektowane w oparciu o wielką wiedzę w tym zakresie.

Była bardzo pracowita. Od roku 1961 do 2001 ozdobiła około 40. świątyń. Wykonała, między innymi, witraże w kościołach w następujących miejscowościach: w Radomiu (w latach 1960–1965), Głowaczowie (1962–1966),  Tarnowie (1968), Sandomierzu (1977), Cycylówce k. Pionek (1976), Radomiu (1976), kościele katedralnym w Olsztynie (1976–1979), w kościele akademickim Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (1978), w Białymstoku (1978), Włocławku i wielu innych kościołach.

Najbardziej znanym jej dziełem jest wnętrze kościoła parafialnego w Sulejówku, wykonane w latach 1980–1983. Artystka wykonała tu bogatą dekorację ściany prezbiterium, spełniającą rolę nastawy ołtarzowej, a także malowidła ścienne, witraże w ścianie zachodniej oraz witraże stanowiące część ścian bocznych kościoła. Witraże te składają się ze scen drogi krzyżowej, przedzielonych abstrakcyjnymi kompozycjami. Każda ze stacji ukazuje scenę męki Pańskiej w oryginalny i wzruszający, niemal poetycki sposób, ściśle związany z informacjami, jakie podaje Pismo Święte. Kościół ten, dzięki ciekawej architekturze, witrażom i wspaniałemu wystrojowi wnętrza można uważać za jeden z najpiękniejszych obiektów współczesnej sztuki sakralnej w Polsce.

Z terenu Warszawy trzeba wspomnieć wystrój kościoła pod wezwaniem Dzieciątka Jezus na warszawskim Żoliborzu. W tym trudnym do aranżacji, długim wnętrzu p. Hanna wykonała dekorację ściany ołtarzowej oraz jednej ze ścian bocznych. Są to sceny malowane bezpośrednio na ceglanym murze.

Jednym z ostatnich dzieł artystki były witraże w kościele Zesłania Ducha Świętego na Piaskach w Warszawie. Największy z nich - rozeta o średnicy trzech metrów - przedstawia Zesłanie Ducha Świętego na Apostołów w Wieczerniku. W innych oknach znajduje się dziesięć witraży w cyklu „Duch Święty w Piśmie Świętym”.

Piękny jest również witraż przedstawiający Matkę Bożą w kościele w Otrębusach.

Na szczególne podkreślenie zasługuje zaangażowanie Hanny Szczypińskiej w działalność dla Kościoła na Wschodzie: w Kobryniu, Brześciu nad Bugiem, Kijówce i w Ossowej na Białorusi oraz w Charkowie na Ukrainie. Pracowała tam charytatywnie, często w bardzo trudnych warunkach. Z Polski zabierała nie tylko przygotowane projekty i różne elementy wystroju, ale również podstawowe materiały: farby, blachę, gwoździe itp. Uważała, że współczesnym i przyszłym pokoleniom na tej ziemi warto pozostawić to, co mamy najlepszego, czyli naszą kulturę.

Hanna Szczypińska wymieniana jest przez miłośników sztuki jako jedna z najwybitniejszych współczesnych witrażystów w Polsce. Hanna służyła Kościołowi poprzez sztukę. Cechowała ją głęboka religijność, skromność i pokora. Pracowała nie tylko koncepcyjnie, ale również fizycznie, malowała nawet na dużej wysokości. Witraże rysowała klęcząc na papierze pakowym, na podłodze w swoim mieszkaniu. Często bezinteresownie wykonywała projekty i uczestniczyła w ich realizacji. Pracowała do ostatniej chwili, nawet już ciężko chora. Pozostawiła piękne, nowoczesne w formie i niezwykle bogate treścią dzieła. Szkoda, że nie twórczość jej jest mało znana.

Galeria:

Maciej Gliński