Ruch Slow zaczął się ponad 20 lat temu od jedzenia. W 1986 roku w Rzymie przy Schodach Hiszpańskich miał powstać pierwszy McDonald. Smakosz i dziennikarz radiowy Carlo Petrini w proteście przeciwko amerykańskiej sieci fast food założył Slow Food, organizację stojącą na straży regionalnych potraw i smaków zagrożonych wyginięciem. Trzy lata później ruch wyszedł poza Włochy. W Paryżu delegaci z 15 krajów podpisali Manifest Międzynarodowego Ruchu dla Ochrony Prawa do Przyjemności.

Dziś ruch Slow Food liczy około 80 tysięcy członków ze stu krajów. Mają swoje restauracje, sklepy, wydawnictwo a nawet uczelnię. Co roku w Turynie w październiku spotykają się na Salonie Smaku, wielkich targach regionalnej żywności. Slow Food to teraz prestiżowa marka rozpoznawana na całym świecie. Jej logiem – ślimakiem może się pochwalić między innymi nasz oscypek. W austriackim Wagram od kilku lat spotykają się na sympozjach członkowie Stowarzyszenia na Rzecz Spowolnienia Czasu. Uczą się na nich jak przez 10 minut nic nie robić, nie odpoczywać czynnie, nie medytować, nie zbierać myśli. Wychodzą na ulice, gdzie w centrach miast mierzą radarem tempo marszu przechodniów. Zwykle ludzie nie wiedzą właściwie dlaczego ciągle się spieszą. Gdy ich prędkość przekroczy 37 sekund na 50 metrów, muszą zapłacić mandat: przejść 50 metrów z żółwiem. Spacer jest tak przyjemny, że wielu „ukaranych” chce go powtórzyć.

Zmienia się też filozofia podróżowania. Organizacja Slow Travel namawia do porzucenia masowej turystyki, w której w 4 dni zalicza się np. 5 stolic. Uważają, że należy pozostać na jednym miejscu przynajmniej przez tydzień, aby poznać miejscowych ludzi poznać obyczaje, spróbować miejscowych potraw. Podróż bez pośpiechu zyskuje na popularności także ze względu na niższe koszty.

Ruch Slow Fashion czyli powolnej mody oznacza: kupujmy mniej ubrań za to wyprodukowanych etycznie, czyli nie podróbki znanych firm, nie przez dzieci i lepszej jakości. Dlaczego najszybciej żyjące narody borykają się z problemem otyłości? Czy nie powinniśmy dbać o własne dzieci czytając im na dobranoc bajki zamiast włączać filmy na DVD? Jaką mamy szansę na znalezienie miłości w czasie ekspresowej randki? Carl Honore, kanadyjski korespondent prasowy, mieszkający w Londynie zadał sobie te pytania. Żył w pośpiechu, ale w końcu zrozumiał, że nie tędy droga. Jego książka „Pochwała powolności: Jak światowy ruch sprzeciwia się kultowi szybkości.”(„In Praise of Slow: How a Worldwide Movements Is Challenging In Cult of Speed”) przetłumaczona na 30 języków stała się czymś w rodzaju biblii Slow Movement. Kiedyś takie hasła głosili hipisi. Teraz młodzi profesjonaliści mają dość życia w nieustannym pośpiechu – twierdzi Honore. W swojej książce autor opisuje proste przyjemności życia, jak gotowanie w domu, czytanie dzieciom książek, wspólne rodzinne weekendy, czyli to co w Polsce jeszcze niedawno było normalnością w naszym życiu.

„Nie poganiaj mnie, jestem z Norfolk.” – takie znaczki parę lat temu nosili mieszkańcy hrabstwa w Anglii, jednego z pierwszych, które wstąpiły do organizacji Cittaslow. Dziś ta międzynarodowa sieć skupia kilkadziesiąt miasteczek z 14 krajów, m.in. Anglii, Włoch, Norwegii, Australii, Niemiec, Korei Południowej i Polski. Mieszkańcy tych miejscowości chcą bronić jakości życia i lokalnego kolorytu. O tytuł Cittaslow może starać się miasto, które ma nie więcej niż 50 tysięcy mieszkańców oraz może się pochwalić cennymi zabytkami, lokalną kuchnią lub potrawami czy rzemiosłem. Musi też spełniać 55 wymienionych w manifeście kryteriów dotyczących ochrony środowiska, przyjaznej ludziom przestrzeni, wspierania tradycyjnego rzemiosła czy lokalnych produktów. Idealne „powolne” miasteczko to takie, w którym ulice są zamknięte dla samochodów, nie ma w nim supermarketów, sieciowych sklepów, ani fast food’ów, śmieci są segregowane, niepełnosprawni mogą wszędzie dotrzeć bez trudu, a lokalne produkty są chronione. Od 2007 roku pierwszym polskim powolnym miastem jest Reszel, a po nim przystąpiły do sieci Lidzbark Warmiński, Biskupiec i Bisztynek – wszystkie w województwie warmińsko-mazurskim. Wjeżdżających do tych miast wita logo ślimaka.

Czy my w Otrębusach mielibyśmy szansę zostać prekursorami w województwie mazowieckim aby przystąpić do tego ruchu? Naszymi lokalnymi produktami mogłyby zostać pieczone w lokalnej piekarni chleb, bułeczki i ciasta z otrębami; segregujemy śmieci, mamy zabytkowy spichlerz oraz zabytkowe samochody w muzeum, muzeum sztuki ludowej, ludowy zespół pieśni i tańca, przyjazną przestrzeń dokoła, niepełnosprawni mogą się wszędzie dotrzeć, w okolicy mieszka i tworzy wielu artystów. No może z tym ruchem samochodowym byłoby nieco gorzej, a ostatnio dzięki radosnej twórczości Zarządu Dróg Krajowych trudniej przejść chodnikiem do stacji WKD, przystanki autobusowe są źle usytuowane i nieprzyjazne dla podróżnych, ale może coś jeszcze dałoby się z tym zrobić.

Czy nasza Pani Sołtys mogłaby zorientować się, czy nasza starożytna wieś Otrębusy miałaby szansę przystąpić do Cittaslow? Przecież życie u nas toczy się powoli.

(w napisaniu tego artykułu korzystałam częściowo z tekstu pt. „Leniwa niedziela” w „Wysokich obcasach” z dnia 31.01.2009r.)
Barbara Fit