W 1946 bądź 1947 roku na terenie Podkowy Leśnej została uformowana pierwsza powojenna drużyna harcerska, prowadzona przez druha Zygmunta Sobotę. Drużyna ta postanowiła zająć się poszukiwaniami śladów po zakończonej dosłownie parę lat wcześniej II wojnie światowej. Szczególną uwagę zwróciła na otaczający miasto Las Młochowski oraz znajdujące się w nim mogiły żołnierzy Armii Krajowej.

W tymże Lesie Młochowskim harcerze natknęli się na zbiorowe mogiły żołnierzy Armii Krajowej. Odkryto sześć takich mogił, przy czym nie jest znana dokładna liczba spoczywających w nich AK-owców (nieznane również są ich nazwiska, udało się ustalić jedno: Bolesław August Kop-Kowalski, rozstrzelany 2 sierpnia 1944 roku wskutek nakrycia przez Niemców tajnego magazynu broni, mieszczącego się w domu Witolda Goliana-Purskiego [ps.,,Nałęcz”] w Grodzisku Mazowieckim¹).

Ustalono, że groby pochodzą z lat 1939-1945 i że spoczywający w nich żołnierze w większości mieli za zadanie przechwytywanie zrzutów zaopatrzenia (broni i żywności) w celu przekazania ich oddziałom walczącym w Warszawie, chociaż w kilku tych mogiłach spoczywają również ofiary egzekucji, będących wówczas na porządku dziennym.

W celu upamiętnienia czynów dokonanych przez podkowiańskie oddziały AK, utworzono ,,Ścieżkę Powstańców’’, rozpoczynającą się u zbiegu ulic Prusa i Krasińskiego w Podkowie Leśnej. ,,Ścieżka Powstańców’’ ,,zsynchronizowała’’ wszystkie sześć mogił i pomnik poświęcony Armii Krajowej, znajdujący się na rogu Bukowej i Lipowej. ,,Ścieżkę Powstańców’’ wyznaczają czarno-białe krzyże wymalowane na drzewach.

Na terenie miasta-ogrodu działają nie tylko drużyny harcerskie (32 Mazowiecka Drużyna Harcerek ,,Korona’’ im. Świętej Jadwigi, Królowej Polski [drużynowa: samarytanka Justyna Gutowska, Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej], 32 Mazowiecka Drużyna Harcerzy ,,Orkan’’ [drużynowy: młodzik Grzegorz Lewiński, Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej], 1 Podkowiańska Drużyna Harcerska [drużynowy: Michał Sikora, Związek Harcerstwa Polskiego]), ale i najróżniejsze instytucje pozarządowe. Mogiłami opiekują się harcerze oraz inni ludzie dobrej woli pragnący zachować pamięć po walczących o wolną Polskę żołnierzach.  Trzeba przyznać, iż mogiły są bardzo zadbane, ozdobione kwiatami i zniczami.

Helena Sarna

¹ Podaję za: Lech Dzikiewicz ,,Konspiracja i walka kompanii Brzezinka 1939-1945”, Warszawa 2000.

Autorka tekstu składa podziękowania za pomoc: druhnie Justynie Gutowskiej (samarytance), drużynowej 32 Mazowieckiej Drużyny Harcerek ,,Korona’’ im. Świętej Jadwigi, Królowej Polski (Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej), druhowi Michałowi Sikorze, drużynowemu 1 Podkowiańskiej Drużyny Harcerskiej (Związek Harcerstwa Polskiego) oraz pani Dorocie Skotnickiej, dyrektorowi Miejskiej Biblioteki Publicznej w Podkowie Leśnej. Czuwaj!

Archiwalny artykuł autorstwa Anny Lewińskiej o historii opisywanych tu mogił można znaleźć tu.

Galeria:

Mogiły żołnierzy AK w lesie Młochowskim