Historia Otrębus

Otrębusy – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Brwinów.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Historia

Pierwsze wzmianki o wsi Otrębusy możemy wyczytać z „ksiąg błońskich ziemskich” z 1480 roku oraz z „ksiąg Warszawskich ziemskich i grodziskich” z 1525 roku. Występowały one w formie łacińskiej, jako Otrambusche, Othrambusche, Otrabusche. Początkowo przez wiele stuleci Otrębusy administracyjnie należały do powiatu błońskiego, parafii Brwinów, ziemi warszawskiej.

Otrębusy prawdopodobnie zostały założone na początku XIV wieku, jako wieś prywatna z małym folwarkiem i kilkoma gospodarstwami chłopskimi.

Z później powstałych zabudowań folwarku Otrębusy zachował się spichrz (przy ul. Wiejskiej) - pochodzący prawdopodobnie z XVIII wieku. Innym obiektem związanym z folwarkiem był wiatrak kozłowy - zburzony jeszcze przed I wojną światową, który niegdyś stał na terenie posiadłości Muzeum Polskiej Sztuki Ludowej.

Pod koniec XIX wieku majątek zaczęto rozprzedawać. Wówczas brak połączeń kolejowych, utwardzanych dróg oraz liczne lasy otaczające wieś sprzyjały w założeniu w Otrębusach miejscowości uzdrowiskowo - wypoczynkowej.  Otrębusy pozostały jednak miejscowością o charakterze wiejskim.

Od początku XVIII wieku na terenie Otrębus budowano piękne stylowe wille (Toeplitzówka, Karolin, Zosinek, Zosin, Wierzbówek, Szolcówka), które do dziś nadają miejscowości ciekawy charakter. Bardzo interesującą historię posiada willa Karolin wybudowana w 1909 roku, w której mieścił się sierociniec, szpital wojskowy oraz senatorium dla zmęczonych nerwowo.

W 1948 roku w Karolinie powstał Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze”, którego założycielem był prof. Tadeusz Sygietyński oraz Mira Zimińska - Sygietyńska. Dziś należy do największych na świecie zespołów artystycznych, sięgających do bogactwa narodowych tańców, piosenek, przyśpiewek i obyczajów.

Rozbudowa miejscowości rozpoczęła się w 1928 roku, kiedy powstała linia kolejki EKD przebiegająca przez wieś Otrębusy, co zapoczątkowało migrację ludności z większych miejscowości.

Od 1959 roku, gdy powstało Spółdzielcze Zrzeszenie Budowy Domów Jednorodzinnych „Mazowsze”, wybudowało osiedle po południowej stronie torów EKD (teraz WKD), a następnie już jako „Mazowsze II” zaczęło budować po północnej stronie torów.

W roku 1970 mieszkańcy rozpoczęli starania o utworzenie parafii, a w 1980 roku odbyła się pierwsza Eucharystia dla otrębuskiej wspólnoty, sprawowana przez proboszcza ks. Andrzeja Lepiankę w prowizorycznej kaplicy. Natomiast 5 lat później ośrodek duszpasterski stał się nową parafią pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła. W roku 1987 rozpoczęto budowę kościoła wg projektu autorstwa Anny i Wojciecha Kawęczyńskich. Pierwsza Eucharystia w nowym kościele odbyła się w 1996 roku.

(szczegółowy opis historii Otrębus autorstwa prof. Mariana Pokropka)

Obecnie Otrębusy liczą ponad 2400 mieszkańców i są jednym z 15 sołectw wchodzących w skład gminy Brwinów. Przez miejscowość przebiegają dwie drogi wojewódzkie – 720 łącząca trasę Poznańską z szosą Katowicką i 719 z Warszawy do Żyrardowa.

Miejscowość zatraciła już dawny charakter rolniczy. Jest położona z dala od dużych aglomeracji co zwiększa jej atrakcyjność pod względem czystego i nie skażonego środowiska. Na terenie Otrębus wyodrębnione są tereny leśne, tereny zieleni objęte formami ochrony przyrody oraz tereny zieleni urządzonej (parki) sprzyjające funkcji rekreacyjno-sportowej. Występują również pomniki przyrody wpisane do rejestru zabytków (w ilości 412 sztuk).

W Otrębusach funkcjonuje wiele podmiotów gospodarczych i z roku na rok ich liczba oraz różnorodność się zwiększa. Znajduje się tu szkoła podstawowa, gimnazjum, przedszkole państwowe (oraz kilka prywatnych), przychodnia zdrowia, biblioteka publiczna, poczta, świetlica, prywatne sklepy wielobranżowe oraz od niedawana sklepy znanych sieci handlowych takich jak Biedronka i Społem.

Prace nad uruchomieniem sieci gazowej rozpoczęły się już w 1982 roku, natomiast pierwsze domy zostały podłączone w latach 1986-1987. Obecnie wieś jest w pełni zgazyfikowana gazem zmiennym nisko- i średniociśnieniowym. Do 2013 roku gmina Brwinów planuje ukończenie projektu rozwoju sieci kanalizacyjnej. Wieś Otrębusy jest w pełni zwodociągowana.

Obiektami zachęcającymi do odwiedzenia Otrębus są Muzeum Polskiej Sztuki Ludowej prof. Mariana Pokropka, Muzeum Motoryzacji i Techniki, Matecznik Mazowsze oraz siedziba Państwowego Zespołu Ludowego „Mazowsze” w Karolinie. Od września 2012 roku Otrębusy mają również system informacji turystycznej tj. 8 tablic przy najciekawszych obiektach, tablicę z mapą przy WKD oraz papierowe mapy, które ułatwiają poruszanie się po miejscowości.

Żmija